Biện pháp tránh thai tác dụng kéo dài có hồi phục
Biện pháp tránh thai tác dụng kéo dài có hồi phục (LARC)
Các biện pháp tránh thai tác dụng kéo dài có hồi phục gồm dụng cụ tử cung (IUD) và que cấy tránh thai (Nexplanon®). Chúng rất hiệu quả trong ngừa thai và có thể dùng nhiều năm tùy loại. Dễ dùng vì không cần làm gì sau khi đặt, và dễ tháo khi muốn. Có thể đặt ngay sau sinh hoặc ở lần khám lại. Rất hiệu quả, với dưới 1/100 phụ nữ dùng bị mang thai mỗi năm (dưới 1%) — tương đương triệt sản vĩnh viễn, và hiệu quả gấp 20 lần thuốc uống, miếng dán, mũi tiêm hay vòng.
IUD (Dụng cụ tử cung) IUD là dụng cụ nhựa hình chữ T đặt vào tử cung, hoạt động bằng cách ngăn thụ tinh giữa tinh trùng và trứng. IUD nội tiết còn làm đặc dịch cổ tử cung khiến tinh trùng khó di chuyển và làm mỏng niêm mạc tử cung để ngăn làm tổ. Giai đoạn sau sinh có thể là thời điểm thuận tiện để đặt IUD vì bạn đã ở viện; bạn có thể không cảm nhận việc đặt nếu đã gây tê ngoài màng cứng hoặc tủy sống. Có hai loại:
• IUD nội tiết giải phóng nội tiết progestin vào tử cung,
được phê duyệt dùng 3–5 năm tùy loại.
• IUD đồng không chứa nội tiết, được phê duyệt dùng 10
năm.
Tác dụng phụ của IUD có thể là đau quặn và ra máu, thường giảm trong năm đầu. IUD nội tiết có thể làm giảm ra máu hoặc mất kinh theo thời gian (an toàn). Một số tác dụng phụ ít gặp của IUD nội tiết: đau đầu, buồn nôn, trầm cảm và căng tức ngực — hầu hết tự khỏi theo thời gian.
Lợi ích của IUD: sau khi đặt không cần làm gì thêm; có thể đặt ngay sau sinh thường/mổ hoặc ở lần khám hậu sản; IUD nội tiết giảm đau và ra máu kinh; mọi IUD đều an toàn khi cho con bú; dễ tháo bất cứ lúc nào, không trì hoãn việc mang thai sau này.
Nguy cơ của IUD: thủng tử cung (IUD xuyên qua thành tử cung) — hiếm, 1/1.000 ca; tử cung đẩy IUD ra (5% trong năm đầu, tới 10–20% nếu đặt ngay sau sinh); viêm vùng chậu (PID) — hiếm, dưới 1/100; tăng nguy cơ thai ngoài tử cung nếu có thai (hiếm).
NEXPLANON (que cấy) Nexplanon là một que dẻo cấy dưới da mặt trong cánh tay trên, giải phóng progestin để ngừa thai, hiệu quả tới 3 năm bằng cách ngăn rụng trứng. Tác dụng phụ có thể là ra máu thất thường (thường cải thiện theo thời gian); một số người có thay đổi tâm trạng, đau đầu và mụn.
Lợi ích của que cấy: sau khi đặt không cần làm gì trong tối đa 3 năm; dễ tháo khi muốn; an toàn khi cho con bú; có thể đặt sau sinh khi còn ở viện hoặc ở lần khám hậu sản.
Nguy cơ tiềm ẩn: khó tháo que (dưới 2% phụ nữ); nếu có thai khi que còn (hiếm) thì nguy cơ thai ngoài tử cung hơi cao hơn.