Hành vi của trẻ sơ sinh

• Lưu ý: tay, chân và cằm bé có thể run, nhất là khi khóc, vì

hệ thần kinh chưa phát triển đầy đủ.

Thở Trẻ sơ sinh thở không đều là không hiếm — bé ngừng thở 5– 10 giây rồi tự thở lại ngay. Đây là bình thường. Tuy nhiên, hãy gọi bác sĩ hoặc đưa bé đến cấp cứu nếu bé ngừng thở hơn 10 giây hoặc bắt đầu tím tái.

Thị giác Trẻ sơ sinh nhìn được, nhưng mắt có thể lác vì khó tập trung lúc đầu. Bé thấy chuyển động và độ tương phản đen–trắng. Vài tháng đầu, bé nhìn nghiêng dễ hơn. Đến 2–3 tháng, bé kiểm soát cơ mắt tốt hơn, tập trung vào một vật và nhìn theo vật bằng mắt.

Thính giác Trẻ sơ sinh phân biệt được các âm thanh khác nhau. Bé nhận ra giọng quen thuộc, nên hãy nói chuyện với bé thường xuyên. Bạn có thể sớm thấy bé quay về phía giọng bạn. Với trẻ, tiếng nói giống âm nhạc với các cao độ và nhịp điệu khác nhau.

Nhiều cha mẹ mới có thể chưa biết đâu là hành vi bình thường của trẻ sơ sinh. Trẻ phát triển với tốc độ khác nhau nhưng vẫn có nhiều hành vi giống nhau. Đừng lo nếu bé có vẻ hơi chậm. Biết những hành vi nào cần chờ đợi giúp bạn nhận ra khi có vấn đề.

Nếu bé sinh non, đừng so sánh với trẻ đủ tháng — trẻ non thường phát triển chậm hơn. Nếu bé sinh sớm 2 tháng, bé có thể chậm hơn trẻ đủ tháng 2 tháng. Bác sĩ sẽ theo dõi tiến trình phát triển của bé non. Hãy liên hệ bác sĩ nếu bạn nghĩ bé phát triển chậm bất thường.

Ngủ Trẻ sơ sinh thường ngủ 20 phút đến 4 giờ mỗi lần, tới 20 giờ mỗi ngày. Dạ dày bé quá nhỏ nên không no lâu, cần bú mỗi vài giờ. Mỗi bé có thói quen ngủ khác nhau, nhưng ở 3 tháng hầu hết bé ngủ 6–8 giờ mỗi đêm.

Khóc Trẻ sơ sinh có thể khóc vài giờ mỗi ngày — đó là cách bé báo bé cần gì hoặc có gì đó không ổn. Trẻ khóc khi: đói; mệt; quá lạnh hoặc quá nóng; cần thay tã; cần được vỗ về; đầy hơi; bị kích thích quá mức; ốm. Trẻ sơ sinh cũng thường nấc, hắt hơi, ngáp, trớ, ợ và ọc ọc. Đôi khi bé khóc không vì lý do gì; hãy thử ru, hát, nói nhẹ hoặc quấn bé. Sớm thôi bạn sẽ đoán được bé cần gì qua tiếng khóc.

Bạn không phải lúc nào cũng dỗ được bé, và đó không phải lỗi của bạn. Hãy cố kiên nhẫn và giữ bình tĩnh. Nếu cần, nhờ người khác trông bé để bạn nghỉ. TUYỆT ĐỐI không bao giờ lắc bé trong bất kỳ tình huống nào — lắc bé có thể gây tổn thương não nghiêm trọng (hội chứng rung lắc trẻ), dẫn đến khuyết tật suốt đời. Hãy liên hệ bác sĩ nếu bé khóc nhiều hơn bình thường, khóc vào giờ khác thường, hoặc tiếng khóc nghe khác lạ — đây có thể là dấu hiệu bé ốm.

Phản xạ Trong những tuần đầu, trẻ sơ sinh giữ tư thế như trong tử cung (tư thế thai): nắm tay, gập khuỷu, hông, gối; tay chân gần phía trước cơ thể. Điều này thay đổi khi bé kiểm soát cử động tốt hơn. Trẻ sơ sinh có nhiều phản xạ tự nhiên:

• Phản xạ tìm vú (rooting): bé quay về phía thức ăn và sẵn

sàng bú; vuốt má bé sẽ gây phản xạ này.

• Phản xạ mút (sucking): đặt vật vào miệng bé, bé tự nhiên

bắt đầu mút.

• Phản xạ giật mình (startle/Moro): bé bung tay chân rồi

co lại khi giật mình, thường kèm khóc.

• Phản xạ cổ trương lực (tonic neck): bé quay đầu sang

một bên và duỗi tay cùng bên.

• Phản xạ nắm (grasp): ngón tay bé nắm chặt vật đặt vào

lòng bàn tay.

• Phản xạ bước (stepping): bàn chân bé làm động tác bước khi được giữ đứng, chân chạm bề mặt cứng.