Bệnh lây truyền qua đường tình dục và thai kỳ

tình dục và thai kỳ

Bệnh lây truyền qua đường tình dục (thường gọi là STI) là những bệnh lây do quan hệ tình dục với người mắc STI. STI lây qua các hoạt động tình dục liên quan đến miệng, hậu môn hoặc âm đạo.

Phụ nữ mang thai mắc STI có thể lây cho con trước, trong hoặc sau khi sinh. Vì vậy, nhân viên y tế sẽ sàng lọc phần lớn STI cho bạn ngay ở lần khám thai đầu tiên. Nếu bạn quan hệ với người nhiễm bệnh sau lần sàng lọc đầu, bạn sẽ cần xét nghiệm lại. Điều trị STI là cách tốt nhất để bảo vệ bạn và em bé.

STI bao gồm:

• Chlamydia.

• Herpes sinh dục.

• Lậu (gonorrhea).

• Viêm gan B.

• HIV/AIDS.

• HPV/mụn cóc sinh dục.

• Giang mai (syphilis).

• Trichomonas vaginalis (“trùng roi”).

Triệu chứng của STI là gì? Đôi khi không có triệu chứng nào. Nếu có, triệu chứng có thể gồm:

• Nốt sần, vết loét hoặc mụn cóc gần miệng, hậu môn,

dương vật hoặc âm đạo.

• Sưng hoặc đỏ gần dương vật hoặc âm đạo.

• Phát ban da.

• Tiểu buốt.

• Sụt cân, đi ngoài phân lỏng, đổ mồ hôi đêm.

• Đau nhức, sốt và ớn lạnh.

• Vàng da (jaundice).

• Tiết dịch từ dương vật hoặc âm đạo (dịch âm đạo có thể

có mùi).

• Ra máu âm đạo ngoài kỳ kinh nguyệt.

• Đau khi quan hệ.

• Ngứa nhiều gần dương vật hoặc âm đạo.

STI ảnh hưởng đến thai kỳ và lựa chọn điều trị như thế nào? • Chlamydia: Thai kỳ dường như không bị ảnh hưởng bởi nhiễm Chlamydia. Tuy nhiên, trẻ phơi nhiễm khi sinh có thể bị nhiễm trùng mắt nặng hoặc viêm phổi. Mẹ mắc Chlamydia được điều trị bằng kháng sinh, và mọi trẻ sơ sinh đều được tra thuốc mỡ kháng sinh vào mắt sau sinh để phòng nhiễm trùng.

• Herpes sinh dục: Nhiễm herpes ở phụ nữ mang thai tương đối an toàn cho đến khi sắp sinh. Tổn thương

herpes đang hoạt động ở bộ phận sinh dục có khả năng lây và có thể truyền cho trẻ khi sinh. Vì vậy, nhiều phụ nữ được chỉ định mổ lấy thai. Có thể dùng thuốc kháng vi- rút, và có thể cần mổ lấy thai.

• Lậu (Gonorrhea): Nếu mắc trong thai kỳ, nhiễm trùng có

thể gây loét miệng, sốt và nhiễm trùng máu. Em bé thường không bị ảnh hưởng, nhưng nếu bé sinh ra khi mẹ đang nhiễm hoạt động, bé có thể bị nhiễm trùng mắt hoặc mù, nhiễm trùng khớp hoặc nhiễm trùng máu. Mẹ mắc lậu được điều trị bằng kháng sinh, và mọi trẻ sơ sinh đều được tra thuốc mỡ kháng sinh vào mắt sau sinh để phòng nhiễm trùng.

• Viêm gan B: Đây là nhiễm trùng gan do vi-rút viêm gan B gây ra. Nếu phụ nữ mang thai nhiễm viêm gan B, họ có thể truyền cho thai nhi qua bánh rau, khiến trẻ sơ sinh bị nhiễm. Ngoài ra, phụ nữ mắc viêm gan B dễ sinh non hơn. Tuy nhiên, sàng lọc sớm và tiêm vắc-xin có thể ngăn ngừa những hậu quả xấu nhất. Nếu bạn mắc viêm gan B, bác sĩ sẽ tiêm cho trẻ sơ sinh kháng thể và vắc-xin để phòng lây nhiễm.

• HIV/AIDS: Nhờ các phác đồ thuốc mạnh, việc lây truyền HIV cho trẻ gần như hoàn toàn có thể phòng ngừa. Tuy nhiên, nếu bệnh vẫn lây, em bé có thể nhiễm HIV. Dù HIV/AIDS là bệnh không chữa khỏi, bạn vẫn có thể ngăn lây vi-rút sang con bằng cách dùng các thuốc theo chỉ định.

• HPV/mụn cóc sinh dục: Vi-rút u nhú ở người (HPV), có thể gây mụn cóc sinh dục, là một STI phổ biến, có thể biểu hiện bằng tổn thương hoặc hoàn toàn không triệu chứng. Nếu mắc mụn cóc sinh dục khi mang thai, việc điều trị có thể hoãn đến sau sinh. Cuộc sinh chỉ bị ảnh hưởng khi có mụn cóc sinh dục lớn; khi đó nhân viên y tế sẽ trao đổi phương án sinh với bạn.

• Giang mai (Syphilis): Giang mai rất dễ truyền sang thai nhi và có khả năng gây nhiễm trùng nặng dẫn đến tử vong. Trẻ không được điều trị có thể sinh non hoặc gặp vấn đề ở nhiều cơ quan: mắt, tai, tim, da và xương. Nhân viên y tế thường kê kháng sinh cho bạn trong thai kỳ để giảm nguy cơ lây cho em bé.

• Trichomonas vaginalis: Đây là ký sinh trùng gây tiết dịch âm đạo. Nếu không điều trị, trẻ có thể sinh non và nhẹ cân. Bệnh này dễ điều trị bằng kháng sinh.

Nếu được kê kháng sinh để điều trị STI, hãy uống hết liều dù triệu chứng đã hết. Không bao giờ dùng thuốc của người khác để điều trị bệnh của mình — làm vậy có thể khiến việc điều trị khó khăn hơn. Tương tự, bạn cũng không nên chia sẻ thuốc của mình cho người khác.

Làm sao để phòng tránh STI? Dưới đây là một số bước cơ bản giúp bảo vệ bạn khỏi STI:

• Không quan hệ tình dục là cách duy nhất chắc chắn

phòng được STI.

• Dùng bao cao su mỗi lần quan hệ. (Nếu dùng chất bôi

trơn, hãy chọn loại gốc nước.)

• Hạn chế số lượng bạn tình.

• Chung thủy một vợ một chồng: chỉ quan hệ với một

người, và người đó cũng chỉ quan hệ với bạn để giảm nguy cơ.

• Đi kiểm tra STI. Đừng để nguy cơ lây bệnh cho người khác hoặc cho con. Việc đã sàng lọc đầu thai kỳ không có nghĩa bạn không thể mắc STI về sau. Nếu bạn có quan hệ không dùng biện pháp bảo vệ kể từ lần sàng lọc đầu, hãy đề nghị nhân viên y tế sàng lọc lại.

• Không dùng rượu hoặc ma túy trước khi quan hệ, nhất là khi mang thai — vì khi say hoặc “phê” bạn dễ quan hệ không an toàn hơn.

• Biết dấu hiệu và triệu chứng của STI. Hãy để ý ở cả bản

thân và bạn tình.

• Tìm hiểu về STI. Càng hiểu rõ, bạn càng bảo vệ mình tốt

hơn.

• Không quan hệ lại cho đến khi nhân viên y tế cho phép.

• Tái khám để được kiểm tra lại.

• Bảo đảm bạn tình cũng được điều trị.

Làm sao để ngăn lây lan STI? • Ngừng quan hệ cho đến khi gặp nhân viên y tế và được

điều trị.

• Tuân thủ hướng dẫn điều trị của nhân viên y tế.

• Dùng bao cao su mỗi lần quan hệ, nhất là với bạn tình

mới.

Tìm hiểu thêm ở đâu? Tại Việt Nam, bạn có thể khám và điều trị bệnh lây truyền qua đường tình dục tại các bệnh viện/chuyên khoa da liễu, bệnh viện sản phụ khoa hoặc trung tâm y tế địa phương. Hãy trao đổi thẳng thắn với bác sĩ sản khoa nơi bạn khám thai để được sàng lọc và điều trị kịp thời.