Rách âm đạo

Cắt tầng sinh môn có ngăn được rách không? Cắt tầng sinh môn là thủ thuật rạch từ mép cửa âm đạo ra ngoài để mở rộng cửa một cách có kiểm soát. Tuy làm rộng cửa âm đạo, nó không phải lúc nào cũng ngăn được rách, và còn tạo nguy cơ rách nặng hơn (độ 3 hoặc 4). Tuy nhiên có thể có lý do khác khiến cần cắt. Hãy trao đổi lợi và hại với nhân viên y tế.

Lần sau tôi có sinh thường được không nếu từng bị rách? Trong hầu hết trường hợp, rách một lần không có nghĩa lần sau sẽ rách lại. Hầu hết vết rách nhỏ lành tốt và không cản trở sinh thường về sau. Nếu từng rách độ 3 hoặc 4, bạn có thể có nguy cơ rách khi sinh thường lần sau, nhưng nguy cơ thường đủ thấp để bạn vẫn có thể sinh thường nếu muốn. Trong một số trường hợp, nhân viên y tế có thể đề nghị mổ lấy thai để tránh rách.

Sources Woolner A, Ayansina D, Bhattacharya S. The impact of third- or fourth-degree perineal tears on the second pregnancy: A cohort study of 182,445 Scottish women. PLoS One. 2019; 14(4): e0215180. The American College of Obstetricians and Gynecologists. Assisted Vaginal Delivery. Accessed 1/29/2020. — American Pregnancy Association. Episiotomy. — Leeman L, Spearman M, Rogers R. Repair of Obstetric Perineal Lacerations. American Family Physician. Oct 2003; 68(8). — National Health Service. Episiotomy and perineal tears. — Smith L, Price N, Burns E. Incidence of and risk factors for perineal trauma. BMC Pregnancy and Childbirth. 2013; 13.

Rách âm đạo (rách tầng sinh môn) khi sinh

Rách âm đạo là gì? Rách âm đạo có thể xảy ra khi sinh. Còn gọi là rách tầng sinh môn, đây là vết rách ở mô (da và cơ) quanh âm đạo và tầng sinh môn — vùng giữa cửa âm đạo và hậu môn. Trong cuộc sinh thường, da âm đạo mỏng đi để chuẩn bị; vùng này vốn được thiết kế để căng ra cho đầu và thân bé qua mà không tổn thương.

Rách âm đạo nghiêm trọng đến mức nào? Có nhiều mức độ rách, xác định theo độ nặng:

• Rách độ 1: nhẹ nhất, chỉ tổn thương lớp mô đầu tiên

quanh âm đạo và tầng sinh môn.

• Rách độ 2: mức thường gặp nhất khi sinh. Vết rách lớn

hơn, sâu qua da vào mô cơ của âm đạo và tầng sinh môn.

• Rách độ 3: kéo dài từ âm đạo đến hậu môn, tổn thương da, mô cơ tầng sinh môn và cơ thắt hậu môn (kiểm soát đại tiện).

• Rách độ 4: ít gặp nhất, kéo dài từ âm đạo qua tầng sinh môn, cơ thắt hậu môn và vào trực tràng — nặng nhất.

Nguyên nhân gây rách âm đạo khi sinh? Rách có thể do nhiều lý do, một vài yếu tố gồm: đây là lần sinh đầu; ngôi thai (bé quay mặt lên); dùng forceps hoặc hút chân không; bé to (hơn 8 pound ~3,6 kg); có cắt tầng sinh môn; người gốc Á.

Điều trị hoặc khâu rách âm đạo thế nào? Điều trị tùy độ nặng. Rách độ 1 có thể không cần khâu. Rách độ 2, 3 và 4 sẽ được khâu; chỉ tự tiêu trong vòng 6 tuần. Trong các ca nặng nhất, nhân viên y tế có thể phải khâu phục hồi cơ thắt hậu môn (cũng bằng chỉ tự tiêu). Bạn có thể thấy khó chịu vài tuần trong khi vết rách lành. Vài mẹo giúp giảm khó chịu (áp dụng cho mọi loại rách):

• Dùng bình xịt vệ sinh (peri-bottle) để rửa sạch sau khi đi

vệ sinh.

• Thấm khô nhẹ bằng giấy vệ sinh thay vì lau chà.

• Tránh táo bón bằng cách uống đủ nước và dùng thuốc

làm mềm phân.

Nhân viên y tế cũng có thể cho bạn miếng làm mát dùng kèm băng vệ sinh sau sinh để giảm khó chịu. Hãy hỏi nhân viên y tế trước khi dùng bất kỳ thuốc giảm đau nào, vì thứ được và không được dùng có thể thay đổi khi cho con bú.

Rách âm đạo mất bao lâu để lành? Hầu hết phụ nữ hết đau do rách trong khoảng hai tuần. Nếu cần khâu, chỉ tự tiêu trong 6 tuần; bạn không cần quay lại để cắt chỉ. Hãy để ý dấu hiệu nhiễm trùng khi vết rách lành, gồm: dịch hôi; sốt; đau không hết dù đã dùng thuốc. Một số phụ nữ đau khi quan hệ sau khi bị rách — nếu đau, hãy trao đổi với nhân viên y tế.