Liên cầu khuẩn nhóm B và thai kỳ

Ở trẻ sơ sinh: Dù đã xét nghiệm và điều trị kháng sinh trong lúc mẹ chuyển dạ, một số trẻ vẫn nhiễm GBS. Triệu chứng thường gặp gồm sốt, khó bú, kích thích hoặc lờ đờ (mềm nhũn hoặc khó đánh thức). Bác sĩ có thể lấy mẫu máu hoặc dịch não tủy của bé để kiểm tra. Kháng sinh sẽ được dùng nếu cần điều trị.

Liên cầu khuẩn nhóm B là gì? Liên cầu khuẩn nhóm B (GBS) là một vi khuẩn (vi trùng) bình thường có ở nhiều phụ nữ mang thai. Người mang GBS có thể truyền vi khuẩn cho con khi sinh. Hầu hết trẻ sơ sinh nhiễm GBS không mắc bệnh. Tuy nhiên, vi khuẩn có thể gây nhiễm trùng nặng, thậm chí đe dọa tính mạng ở một tỉ lệ nhỏ trẻ sơ sinh.

Em bé nhiễm GBS như thế nào? Ở phụ nữ mang thai, GBS thường thấy nhất ở âm đạo và trực tràng (khác với viêm họng liên cầu, do liên cầu nhóm A). GBS có thể sống trong cơ thể mẹ và gây triệu chứng, gây nhiễm trùng; nhưng cũng có thể sống mà không gây triệu chứng và không nguy hiểm cho sức khỏe mẹ — khi đó người mẹ được gọi là “người mang” (carrier).

Nhiễm sớm: Trong số trẻ bị nhiễm, phần lớn (75%) xảy ra trong tuần đầu đời; thực tế hầu hết biểu hiện trong vài giờ sau sinh. Nhiễm khuẩn huyết, viêm phổi và viêm màng não là các vấn đề thường gặp nhất. Trẻ sinh non có nguy cơ cao hơn nếu nhiễm, nhưng hầu hết trẻ (75%) nhiễm GBS lại là trẻ đủ tháng.

Nhiễm muộn: Nhiễm GBS cũng có thể xảy ra từ một tuần đến vài tháng sau sinh. Viêm màng não hay gặp hơn ở nhiễm muộn so với nhiễm sớm. Khoảng một nửa số trẻ nhiễm muộn bị lây từ mẹ khi sinh; nguồn lây của số còn lại được cho là tiếp xúc với người mang GBS khác. Nhiễm muộn ít gặp hơn và ít gây tử vong hơn nhiễm sớm.

Tôi có được xét nghiệm GBS không? Bác sĩ sẽ xét nghiệm GBS cho bạn vào cuối thai kỳ, khoảng tuần 35–37, bằng tăm bông lấy mẫu tế bào từ âm đạo, cổ tử cung và trực tràng. Xét nghiệm sớm hơn thời điểm này không giúp dự đoán bạn có mang GBS lúc sinh hay không.

Lúc sinh là thời điểm trẻ tăng phơi nhiễm GBS nếu vi khuẩn có ở âm đạo hoặc trực tràng của mẹ. Kết quả cấy dương tính nghĩa là bạn mang GBS, nhưng không có nghĩa bạn hoặc bé chắc chắn sẽ bị bệnh.

GBS được điều trị thế nào? Ở người mẹ: Cách hiệu quả nhất để phòng nhiễm GBS cho bé là điều trị kháng sinh cho bạn trong lúc chuyển dạ nếu bạn dương tính. Mang GBS là tình trạng tạm thời. Điều trị vào lúc chuyển dạ là quan trọng, vì điều trị sớm hơn không hiệu quả. Nếu dương tính, nhân viên y tế sẽ truyền kháng sinh qua tĩnh mạch trong lúc chuyển dạ và sinh; cách này phòng được 90% ca nhiễm. Một ngoại lệ về thời điểm điều trị là khi phát hiện GBS trong nước tiểu — khi đó nên bắt đầu kháng sinh uống ngay khi phát hiện, bất kể giai đoạn thai kỳ, và tiêm lại qua tĩnh mạch khi chuyển dạ. Phụ nữ từng sinh con bị nhiễm GBS, hoặc bị nhiễm trùng tiết niệu do GBS trong thai kỳ này, cũng sẽ được điều trị khi chuyển dạ.